Khoảng 55 giờ từ lúc cắt cành tại Sa Pa đến khi có mặt tại Lâu đài Hoàng gia Bỉ là một thử thách lớn đối với giống hoa vốn thích hợp trồng chậu, trồng bồn hơn làm hoa cắt cành. Là người được trực tiếp giao nhiệm vụ mang cây và hoa sang Bỉ, tôi đã trải qua những ngày đầy lo lắng, rồi vỡ òa niềm vui khi những đóa hồng vẫn giữ được vẻ đẹp để hiện diện trang trọng trong cuộc gặp cấp cao.
Hồng cổ Sa Pa có vẻ đẹp rất riêng: sắc hồng dịu dàng, nhiều lớp cánh mềm mại, hương thơm đặc trưng. Nhưng chính giống hoa được yêu thích trong các khu vườn ấy lại đặt chúng tôi trước một bài toán khó khi phải cắt cành và vận chuyển đi xa.
Đây là giống hồng chủ yếu được sử dụng để trồng chậu, trồng bồn và trang trí cảnh quan. Hoa đẹp khi còn trên cây, nhưng cánh mỏng, dễ tổn thương và rụng sau khi cắt. Trong điều kiện bảo quản thông thường mà nhóm từng theo dõi, hoa thường khó duy trì chất lượng quá 36 giờ. Trong khi đó, hành trình lần này, tính từ lúc thu hái đến khi đưa hoa tới Lâu đài Hoàng gia Bỉ, kéo dài khoảng 55 giờ.
    |
 |
| Hồng cổ Sa Pa là thích hợp cho trồng chậu, trồng bồn, không thích hợp cắt cành |
Khoảng chênh lệch ấy là nỗi lo thường trực của cả nhóm. Chúng tôi phải đưa những cành hoa vượt qua nhiều chặng di chuyển, thời gian chờ đợi và thay đổi điều kiện môi trường, đồng thời giữ được dáng hoa, sắc hoa vào đúng thời điểm trao tặng.
Nhiệm vụ được triển khai khẩn trương dưới sự chỉ đạo của Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Cùng với việc lựa chọn những cây hồng đẹp, khỏe mạnh để chuẩn bị làm quà tặng, nhóm kỹ thuật phải tìm nguồn hoa cắt cành đạt yêu cầu, kiểm soát sâu bệnh, thử nghiệm xử lý và bảo quản. Mỗi phần việc có những yêu cầu riêng: cây sống cần được bảo vệ bộ rễ và khả năng phục hồi; hoa cắt cành cần duy trì hút nước, hạn chế héo, dập và rụng cánh.
Tại Sa Pa, chúng tôi cùng các đồng nghiệp khảo sát nhiều vườn, kiểm tra từng nguồn hoa. Vườn hồng Mộng Mơ được lựa chọn để chuẩn bị hoa phục vụ nhiệm vụ. Trong những buổi làm việc tại vườn, các nhà khoa học, cán bộ kiểm dịch, đại diện địa phương và chủ vườn cùng xem xét chất lượng cành, độ nở của bông và tình trạng dịch hại. Những bông hoa nhìn rất đẹp vẫn phải kiểm tra kỹ, bởi bọ trĩ có thể ẩn sâu trong nụ và giữa các lớp cánh.
|
 |
| Bình thường hoa hồng cổ Sa Pa cắt khỏi thân, cắm lọ, chỉ khoảng 36 giờ đồng hồ bắt đầu héo |
Có những lúc, chính chúng tôi cũng bi quan. Thời gian chuẩn bị ngắn, thời tiết giao mùa khiến hoa chưa thật đồng đều, còn yêu cầu kiểm dịch và bảo đảm chất lượng sau vận chuyển đều rất chặt chẽ. Câu hỏi trở đi trở lại là: liệu những cành hồng này có đủ sức đi hết hành trình?
Trong những thời điểm ấy, sự chỉ đạo quyết liệt, sát sao của GS.TS. Nguyễn Thị Lan, Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam, đã giúp nhóm giữ vững quyết tâm. Giám đốc trực tiếp nắm tình hình, chỉ đạo phối hợp và tháo gỡ từng khó khăn. Yêu cầu đặt ra là phải tìm được giải pháp có cơ sở khoa học, kiểm tra bằng thực tế và chuẩn bị thật chu đáo cho từng khâu.
Từ đó, bài toán được giải quyết từng bước. Nhóm rà soát độ nở phù hợp khi thu hái, xử lý dưỡng hút nước, duy trì điều kiện mát, cấp ẩm cho gốc và lựa chọn vật liệu bao gói bảo vệ bông. Những nguy cơ tưởng nhỏ như cành xê dịch, đầu bông tì vào thành hộp hay nước đọng trên cánh đều được cân nhắc. Phương án tiếp nhận, dưỡng phục hồi và hoàn thiện giỏ hoa tại Bỉ cũng được chuẩn bị cùng với kế hoạch vận chuyển.
Là người trực tiếp mang cây và hoa sang Bỉ, tôi cảm nhận rất rõ trách nhiệm của mình trong suốt hành trình. Những kiện hàng ấy chứa đựng công sức của đồng nghiệp, sự chăm chút của nhà vườn và niềm tin của những người giao nhiệm vụ. Mỗi chặng di chuyển qua đi, tôi lại mong hoa giữ được chất lượng để đến nơi an toàn.
Khi tới Bỉ, việc kiểm tra, dưỡng lại và lựa chọn cành để hoàn thiện giỏ hoa tiếp tục được thực hiện cẩn thận. Sau khoảng 55 giờ kể từ lúc cắt, những đóa hồng cổ Sa Pa cơ bản vẫn giữ được hình dáng và màu sắc đặc trưng. Nhìn những bông hoa được sắp xếp lại trước khi đưa vào Lâu đài Hoàng gia, tôi mới thực sự cảm thấy nhẹ nhõm.
|
 |
| Những bông hồng cổ Sa Pa hành trình cùng TS. Nguyễn Văn Tỉnh đến Vương Quốc Bỉ |
Ngày 23/10/2026, tại Lâu đài Hoàng gia Laeken, giỏ hồng cổ Sa Pa được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân Ngô Phương Ly trao tặng Nhà Vua Bỉ Philippe và Hoàng hậu Mathilde. Những lời khen ngợi của Phu nhân Ngô Phương Ly và Hoàng hậu Bỉ dành cho giỏ hoa là niềm động viên lớn đối với chúng tôi. Bao lo lắng trong những ngày chuẩn bị được thay bằng niềm vui và sự tự hào.
|
 |
| Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân Ngô Phương Ly tặng Nhà Vua Bỉ Philippe và Hoàng hậu Mathilde giỏ hoa hồng cổ Sa Pa, ngày 23/10/2026. (Ảnh: TTXVN phát) |
Kết quả ấy là công sức chung của nhiều tập thể, cá nhân. Trước hết là sự chỉ đạo quyết liệt của GS.TS. Nguyễn Thị Lan; sự hỗ trợ của các cán bộ Vụ Hợp tác quốc tế, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, cơ quan kiểm dịch, Đại sứ quán Việt Nam tại Bỉ và các đầu mối lễ tân. Tôi trân trọng sự đồng hành của PGS.TS. Đặng Văn Đông cùng các đồng nghiệp, cán bộ kỹ thuật, chính quyền địa phương và nhà vườn Sa Pa đã bền bỉ cùng chúng tôi giải quyết từng phần việc.
Hành trình này chưa có nghĩa hồng cổ Sa Pa đã trở thành giống hoa cắt cành thích hợp cho mọi chuyến vận chuyển dài. Nhưng với lô hoa phục vụ nhiệm vụ đặc biệt ấy, sự chuẩn bị kỹ lưỡng và phối hợp tận tâm đã giúp chúng tôi vượt qua giới hạn từng khiến cả nhóm lo ngại.
Với tôi, điều đáng nhớ nhất là khoảnh khắc những đóa hồng từ Sa Pa hiện diện trang trọng tại Hoàng gia Bỉ. Từ những cành hoa mong manh, chúng tôi đã mang theo được một vẻ đẹp của quê hương và gửi gắm trong đó tình cảm hữu nghị của Việt Nam.
TS. Nguyễn Văn Tỉnh
Giám đốc Trung tâm NC&PT Hoa, Cây cảnh