Trong khuôn khổ thực hiện Dự án “Hỗ trợ nâng cao năng lực nghiên cứu, đào tạo và phục vụ cộng đồng trong lĩnh vực Chăn nuôi, Nuôi trồng thuỷ sản và Kinh tế - Xã hội của Học viện Nông nghiệp Việt Nam” do Chính phủ Bỉ tài trợ (Dự án Việt Bỉ), ngày 30/5/2026, tại Hội trường C, tòa nhà Bùi Huy Đáp, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tổ chức thành công Hội thảo khoa học cấp quốc gia với chủ đề “Tái cơ cấu ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam theo hướng bền vững: cơ hội, thách thức và giải pháp”. Hội thảo không chỉ là một diễn đàn khoa học có ý nghĩa thiết thực để các nhà khoa học, chuyên gia và nhà quản lý cùng trao đổi, chia sẻ các kết quả nghiên cứu, các kinh nghiệm thực tiễn mà còn góp phần tăng cường kết nối giữa nghiên cứu, đào tạo và thực tiễn phát triển nông nghiệp, nông thôn, từ đó thúc đẩy quá trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn theo hướng bền vững.
Hội thảo đã hân hạnh được đón hai khách mời là TS. Trần Công Thắng - Viện trưởng Viện Chiến lược và Phát triển nông thôn và PGS.TS Lưu Bích Ngọc - Chánh Văn phòng Hội đồng Quốc gia Giáo dục và Phát triển nhân lực, Bộ Giáo dục và Đào tạo đến tham dự và trình bày tham luận với các chủ đề rất thực tiễn về thực trạng và xu hướng tái cơ cấu nông nghiệp Việt Nam và phát triển nguồn nhân lực phục vụ phát triển bền vững nông nghiệp, kinh tế nông thôn nước ta trong thời kỳ mới. Về phía Học viện Nông nghiệp Việt Nam có sự tham dự của PGS.TS Phạm Văn Cường - Phó Giám đốc, PGS.TS Nguyễn Việt Long - Trưởng ban Hợp tác Quốc tế, Th.S Trần Duy Tùng – phó trưởng ban Khoa học Công nghệ, PGS.TS Nguyễn Thị Minh Hiền - Trưởng khoa Kinh tế và Quản lý, PGS.TS Đỗ Quang Giám - Trưởng khoa Kế toán và Quản trị kinh doanh, TS. Nguyễn Đắc Dũng - Phó Trưởng khoa Khoa học xã hội; PGS. TS. Hồ Ngọc Ninh – Phó trưởng Khoa Du lịch và Ngoại ngữ cùng đông đảo đại biểu là các nhà nghiên cứu, giảng viên trong và ngoài Học viện và đặc biệt là các nghiên cứu sinh, học viên cao học và sinh viên của Khoa Kinh tế và Quản lý.
Phát biểu khai mạc hội thảo, PGS.TS Phạm Văn Cường nhấn mạnh, nông nghiệp Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ, đòi hỏi những cách tiếp cận mới để nâng cao hiệu quả, gia tăng giá trị và thích ứng tốt hơn với biến động của thị trường, môi trường và yêu cầu phát triển bền vững. Trong bối cảnh đó, các nghiên cứu khoa học có vai trò quan trọng trong việc cung cấp luận cứ thực tiễn, hỗ trợ hoạch định chính sách và thúc đẩy đổi mới mô hình phát triển nông nghiệp, nông thôn.
    |
 |
| GS.TS Phạm Văn Cường phát biểu khai mạc Hội thảo |
Chương trình Hội thảo được tổ chức bao gồm hai phiên: Phiên toàn thể tập trung vào các tham luận và thảo luận về các vấn đề cần đổi mới về mặt chính sách phục vụ quá trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với phát triển nông thôn bền vững; Phiên chuyên đề được tổ chức song song với 12 bài tham luận tập trung vào ba nhóm chủ đề chính: Xu hướng toàn cầu; Chuyển đổi xanh; và Quản trị kinh doanh.
Ở phiên toàn thể, TS. Trần Công Thắng cho rằng quá trình cơ cấu lại ngành nông nghiệp thời gian qua đã đạt được nhiều kết quả tích cực, góp phần duy trì tăng trưởng ổn định và nâng cao giá trị xuất khẩu nông sản. Đáng chú ý, tư duy phát triển nông nghiệp đang có sự chuyển dịch rõ nét: từ tăng trưởng theo chiều rộng sang tăng trưởng theo chiều sâu; từ tư duy sản xuất nông nghiệp đơn thuần sang tư duy kinh tế nông nghiệp; từ sản xuất nhỏ lẻ sang chú trọng hơn đến tiêu chuẩn chất lượng, chứng nhận VietGAP, sản phẩm OCOP, thực hành ESG, mô hình lúa giảm phát thải và phát triển hợp tác xã.
Bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp vẫn đối mặt với nhiều thách thức như giới hạn về tài nguyên, già hóa lao động nông nghiệp, tổ chức sản xuất còn chậm đổi mới, hạ tầng chưa đồng bộ và rủi ro thiên tai có xu hướng gia tăng về cường độ. Trước những thách thức đó, TS. Trần Công Thắng đề xuất cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đầu tư hạ tầng đồng bộ và nâng cao năng lực xuất khẩu của ngành nông nghiệp.
|
 |
| TS. Trần Công Thắng trình bày tham luận tại Hội thảo |
Ở góc nhìn phát triển nguồn nhân lực, PGS.TS Lưu Bích Ngọc nhấn mạnh yêu cầu đổi mới căn bản hệ thống đào tạo và bồi dưỡng nhân lực cho nông nghiệp. Theo bà, phát triển nhân lực chất lượng cao cần được đặt trong bốn định hướng cải cách lớn: liên ngành, thực tiễn, linh hoạt và phân tầng. Đây là cơ sở quan trọng để đào tạo đội ngũ nhân lực có khả năng thích ứng với chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và những yêu cầu mới của thị trường lao động nông nghiệp.
PGS.TS Lưu Bích Ngọc cũng cho rằng, bên cạnh đổi mới đào tạo, cần có chính sách đủ mạnh để thu hút lao động chất lượng cao tham gia vào lĩnh vực nông nghiệp; tăng cường đầu tư cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; đồng thời thúc đẩy phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý nhà nước, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp. Sự liên kết này sẽ góp phần rút ngắn khoảng cách giữa nghiên cứu, đào tạo và thực tiễn sản xuất.
|
 |
| PGS.TS Lưu Bích Ngọc trình bày tham luận tại Hội thảo |
Bên cạnh phiên toàn thể, hội thảo được tổ chức thành ba tiểu ban chuyên đề, các tham luận được lựa chọn trình bày về các hướng nghiên cứu đa chiều về tái cơ cấu nông nghiệp và phát triển nông thôn bền vững. Tiểu ban “Xu hướng toàn cầu” tập trung thảo luận về chuyển dịch chuỗi cung ứng, hệ thống lương thực – thực phẩm, dinh dưỡng và di cư trong bối cảnh biến đổi khí hậu. Tiểu ban “Chuyển đổi xanh” làm rõ các mô hình nông nghiệp sinh thái, hạ tầng xanh, nông nghiệp xanh và du lịch bền vững. Trong khi đó, tiểu ban “Quản trị kinh doanh nông nghiệp” nhấn mạnh các giải pháp xây dựng thương hiệu, phát triển thương mại điện tử, tiêu thụ sản phẩm nghề và sản phẩm OCOP gắn với nâng cao giá trị nông sản địa phương.
|
 |
| Các diễn giả của các tiểu ban chuyên đề |
Ý kiến đánh giá của đại biểu tham dự tại các phiên hội thảo đều ghi nhận giá trị khoa học và thực tiễn của tham luận do các diễn trả trình bày, phản ánh sự đa dạng trong tiếp cận nghiên cứu về nông nghiệp, nông thôn và phát triển bền vững. Tham luận và ý kiến thảo luận tại các phiên đã phân tích nhiều vấn đề có tính thời sự như hệ thống lương thực - thực phẩm gắn với cải thiện dinh dưỡng cho người dân; xu hướng di cư từ đô thị về nông thôn; phát triển nông nghiệp sinh thái gắn với du lịch trải nghiệm; nhận thức của nông hộ về nông nghiệp xanh; cũng như giải pháp thúc đẩy sản xuất và tiêu thụ sản phẩm OCOP.
Thông qua các phiên trình bày và thảo luận tại hội thảo, đại biểu và nhà khoa học tham dự đã nhận thức rõ hơn về những cơ hội, thách thức và giải pháp trong tiến trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp Việt Nam. Nhiều ý kiến chuyên gia thống nhất rằng phát triển nông nghiệp bền vững không chỉ là yêu cầu về kinh tế, mà còn gắn chặt với đổi mới thể chế, bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phát triển sinh kế nông thôn và tăng cường năng lực cạnh tranh của các chủ thể trong chuỗi giá trị.
|
 |
| Các đại biểu đặt câu hỏi cho các diễn giả |
Hội thảo khoa học cấp quốc gia “Tái cơ cấu ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam theo hướng bền vững: cơ hội, thách thức và giải pháp” do Nhóm nghiên cứu mạnh Kinh tế và Quản lý tài nguyên môi trường thuộc Khoa Kinh tế và Quản lý chủ trì tổ chức đã diễn ra thành công, để lại nhiều dấu ấn về học thuật và thực tiễn. Sự kiện không chỉ tạo diễn đàn trao đổi chuyên sâu giữa các nhà quản lý, chuyên gia và nhà khoa học, mà còn khẳng định năng lực nghiên cứu, khả năng kết nối học thuật và tinh thần chủ động đóng góp chính sách của Khoa Kinh tế và Quản lý, Học viện Nông nghiệp Việt Nam.
Thành công của hội thảo là cơ sở quan trọng để tiếp tục mở rộng hợp tác nghiên cứu, thúc đẩy sáng kiến khoa học phục vụ tái cơ cấu ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam theo hướng hiện đại, xanh, bao trùm và bền vững.
Tin bài và ảnh: Nhóm nghiên cứu mạnh Kinh tế và Quản lý TNMT.