Giáo dục trải nghiệm, giáo dục STEM là hướng đi tất yếu
Ngày 10/7, Học viện Nông nghiệp Việt Nam tổ chức Hội thảo giáo dục trải nghiệm, STEM, hướng nghiệp cho học sinh với sự tham dự của đông đảo các thầy cô giáo đến từ các trường học trên địa bàn Hà Nội.
Phát biểu khai mạc Hội thảo, GS.TS Nguyễn Thị Lan, Giám đốc Học viện Việt Nam cho biết, xu thế hiện nay những quốc gia có nền giáo dục hàng đầu như Phần Lan, Singapore, Nhật Bản, Hàn Quốc hay Israel đều đặc biệt coi trọng giáo dục trải nghiệm, giáo dục STEM, đổi mới sáng tạo và hướng nghiệp từ rất sớm. Học sinh được tiếp cận phòng thí nghiệm, trang trại, doanh nghiệp, viện nghiên cứu; được đặt câu hỏi, được thử nghiệm, được sáng tạo và được thất bại để trưởng thành.
Ở Việt Nam, Đảng, Quốc hội và Chính phủ cũng đang dành sự quan tâm đặc biệt cho giáo dục trải nghiệm, giáo dục STEM, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thông qua các nghị quyết mới ban hành như. Nghị quyết 57, Nghị quyết 71.
 |
| GS.TS Nguyễn Thị Lan, Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam phát biểu khai mạc hội thảo. |
Nhìn từ góc độ ngành nông nghiệp, GS.TS Nguyễn Thị Lan cho rằng, Việt Nam đang nằm trong nhóm các quốc gia xuất khẩu nông sản hàng đầu thế giới với nhiều ngành hàng giữ vị trí dẫn đầu như gạo, cà phê, hồ tiêu, điều, trái cây và thủy sản. Nhưng chúng ta cũng phải nhìn nhận rằng: Lợi thế lớn nhất của nông nghiệp Việt Nam trong tương lai sẽ không còn là đất đai hay lao động giá rẻ. Lợi thế cạnh tranh sẽ đến từ khoa học công nghệ.
"Muốn làm được điều đó, chúng ta phải có nguồn nhân lực chất lượng cao. Muốn có nguồn nhân lực chất lượng cao, chúng ta phải bắt đầu từ giáo dục phổ thông. Muốn học sinh lựa chọn ngành nông nghiệp thì trước hết các em phải hiểu nông nghiệp. Muốn các em hiểu thì phải được trải nghiệm. Muốn các em yêu thì phải được truyền cảm hứng. Đó chính là ý nghĩa sâu sắc của giáo dục trải nghiệm và giáo dục STEM", GS.TS Nguyễn Thị Lan khẳng định.
Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam cho biết, với gần 70 năm xây dựng và phát triển, Học viện luôn sẵn sàng đồng hành cùng ngành Giáo dục Hà Nội để xây dựng những chương trình trải nghiệm có chất lượng cao, hiện đại, an toàn và hấp dẫn. "Biết đâu, chính từ những buổi trải nghiệm hôm nay sẽ hình thành nên những nhà khoa học, kỹ sư, doanh nhân nông nghiệp, chuyên gia trí tuệ nhân tạo, những người sẽ góp phần xây dựng nền nông nghiệp xanh, thông minh và bền vững của Việt Nam trong tương lai", Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam nói.
 |
| Ông Phạm Quốc Toản, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP.Hà Nội phát biểu. |
Trong khi đó, ông Phạm Quốc Toản, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP.Hà Nội cho rằng, để nâng cao chất lượng giáo dục trải nghiệm, STEM và hướng nghiệp, các nhà trường phổ thông không thể chỉ dựa vào nguồn lực bên trong nhà trường mà cần tăng cường kết nối giữa giáo dục phổ thông với các cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và các tổ chức khoa học, công nghệ; qua đó mở rộng không gian học tập, tạo điều kiện để học sinh được tiếp cận với môi trường nghiên cứu, phòng thí nghiệm, công nghệ mới và những vấn đề thực tiễn của đời sống, sản xuất.
Để chương trình hợp tác giáo dục trải nghiệm, STEM và hướng nghiệp giữa Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội và Học viện Nông nghiệp Việt Nam được triển khai hiệu quả, ông Toản đề nghị hai bên cần sớm cụ thể hóa các nội dung hợp tác thành kế hoạch và chương trình hoạt động hằng năm; xác định rõ nội dung, đối tượng, phương thức tổ chức và sản phẩm cụ thể.
Các chương trình giáo dục trải nghiệm, STEM và hướng nghiệp cần được xây dựng phù hợp với Chương trình giáo dục phổ thông, đặc điểm tâm sinh lý và nhu cầu của học sinh ở từng cấp học; bảo đảm tính giáo dục, tính khoa học, tính thực tiễn và an toàn.
Cần quan tâm xây dựng các mô hình, chương trình có khả năng triển khai và nhân rộng; tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số trong tổ chức hoạt động giáo dục...
 |
| TS.Nguyễn Tất Thắng, Trưởng khoa Du lịch và Ngoại ngữ (Học viện Nông nghiệp Việt Nam) giới thiệu một số chương trình giáo dục trải nghiệm do Học viện Nông nghiệp Việt Nam thiết kế. |
Khi học sinh tiểu học, THPT "học" làm nhà khoa học, luật sư nhờ giáo dục trải nghiệm, STEM
Là một trong những đơn vị được giao thiết kế các tiết học STEM, TS.Nguyễn Tất Thắng, Trưởng khoa Du lịch và Ngoại ngữ (Học viện Nông nghiệp Việt Nam) cho biết, Học viện định hướng phát triển các chương trình giáo dục trải nghiệm theo phương châm "học thông qua trải nghiệm – khám phá thông qua thực hành – định hướng thông qua nghề nghiệp".
Các chương trình được thiết kế theo từng cấp học, bám sát chương trình giáo dục phổ thông 2018, tích hợp giáo dục STEM, nghiên cứu khoa học và hướng nghiệp, đồng thời khai thác thế mạnh đào tạo của Học viện trong các lĩnh vực nông nghiệp, công nghệ, công nghệ sinh học, thú y, môi trường, kinh tế, quản trị, giáo dục, du lịch, ngoại ngữ và đổi mới sáng tạo.
Thông qua các chương trình giáo dục trải nghiệm đã được Học viện Nông nghiệp Việt Nam thiết kế, nhóm học sinh tiểu học có thể trải nghiệm khám phá nghề chăm sóc và huấn luyện ngựa; khám phá thế giới nấm tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam; khám phá công nghệ thực phẩm – từ nguyện liệu đến bàn ăn; khám phá trạm cứu hộ động vật – tìm hiểu quy trình chăm sóc thú cưng; khám phá thế giới côn trùng; khám phá thế giới sinh vật qua kính lúp và kính hiển vi.
Đối với nhóm học sinh trung học cơ sở, trung học phổ thông có thể tìm hiểu việc nhân giống cây trồng bằng công nghệ nuôi cấy mô tế bào; tham gia chương trình tuổi trẻ trồng cây gây rừng, biến rác thải thành tài nguyên; học làm bác sĩ thú y, hướng dẫn viên du lịch, giáo viên tiếng Anh,...
 |
| PGS.TS Nguyễn Công Tiệp, Phó Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam và ông Phạm Quốc Toản, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP.Hà Nội cùng trao Biên bản ghi nhớ hợp tác giữa hai đơn vị. |
Từ thực tiễn giảng dạy, ThS Nguyễn Đà Giang, Hiệu trưởng Trường THCS Sài Đồng (Hà Nội) cho rằng, việc phối hợp với các cơ sở giáo dục đại học, đặc biệt là Học viện Nông nghiệp Việt Nam, không chỉ giúp bổ sung nguồn lực mà còn tạo ra một môi trường học tập hoàn toàn khác biệt, nơi học sinh được trực tiếp trải nghiệm khoa học, công nghệ và thực tiễn sản xuất.
"Thay vì chỉ quan sát hình ảnh trong sách giáo khoa hoặc xem video minh họa, học sinh được trực tiếp chứng kiến quy trình nghiên cứu, sản xuất và ứng dụng khoa học vào đời sống. Đây chính là điều kiện quan trọng giúp học sinh hình thành tư duy khoa học thông qua trải nghiệm thực tế", ThS Nguyễn Đà Giang nói.
Để mô hình này không chỉ dừng lại ở một số đơn vị mà có thể lan tỏa tới nhiều trường THCS trên địa bàn thành phố Hà Nội, theo ThS Nguyễn Đà Giang, cần xây dựng cơ chế phối hợp ổn định giữa các trường THCS với Học viện Nông nghiệp Việt Nam trên cơ sở ký kết chương trình hợp tác nhiều năm thay vì chỉ tổ chức các hoạt động đơn lẻ.
Bên cạnh đó, cần nghiên cứu xây dựng các chương trình trải nghiệm STEM theo hướng chuẩn hóa, có nội dung, quy trình tổ chức, học liệu và tiêu chí đánh giá thống nhất để các trường có thể lựa chọn, vận dụng phù hợp với điều kiện thực tế. Việc chuẩn hóa sẽ giúp các hoạt động bảo đảm chất lượng, dễ triển khai và có khả năng nhân rộng trên phạm vi toàn thành phố.
Đồng quan điểm, TS Hoàng Đức Thuận, Hiệu trưởng Trường THPT Cao Bá Quát (Hà Nội) cho biết, hiện nay, nhiều trường đã rất quan tâm đến hoạt động trải nghiệm, STEM và hướng nghiệp.
"Học viện Nông nghiệp Việt Nam, một cơ sở đào tạo và nghiên cứu khoa học hàng đầu với hệ thống phòng thí nghiệm hiện đại, các trung tâm nghiên cứu, mô hình nông nghiệp công nghệ cao, công nghệ sinh học, thú y, công nghệ thực phẩm, môi trường và nhiều lĩnh vực khác sẽ là môi trường học tập thực tiễn vô cùng quý giá mà các trường THPT rất mong muốn được khai thác hiệu quả hơn nữa", TS Hoàng Đức Thuận nói.
Được biết trước đó, Học viện Nông nghiệp Việt Nam và Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội đã ký biên bản hợp tác nhằm xây dựng và tổ chức các chương trình giáo dục trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh phù hợp với từng cấp học, gắn với các lĩnh vực là thế mạnh của Học viện Nông nghiệp Việt Nam và nhu cầu phát triển nguồn nhân lực của Thủ đô Hà Nội.
Khuyến khích tổ chức các hoạt động trải nghiệm tại cơ sở đào tạo, nghiên cứu, thực nghiệm của Học viện Nông nghiệp Việt Nam nhằm giúp học sinh tiếp cận môi trường học tập, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và các ngành nghề thuộc lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, công nghệ sinh học, môi trường và phát triển bền vững.
Phối hợp phát hiện, bồi dưỡng học sinh có năng khiếu nghiên cứu khoa học, STEM, đổi mới sáng tạo; hỗ trợ học sinh tham gia các cuộc thi nghiên cứu khoa học kỹ thuật, STEM, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp các cấp.
Phối hợp xây dựng và triển khai các chương trình giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng xã hội, nâng cao ý thức kỷ luật, trách nhiệm và năng lực thích ứng cho học sinh phù hợp với đặc điểm tâm lý, lứa tuổi.
Phối hợp tổ chức các hoạt động giáo dục STEM gắn với nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp cho học sinh; tạo điều kiện để học sinh tham gia trải nghiệm, thực hành, nghiên cứu tại Học viện; phối hợp tổ chức các cuộc thi, diễn đàn, hội thảo và các hoạt động học thuật phù hợp.
Hai bên phối hợp xây dựng và triển khai các chương trình bồi dưỡng giáo viên nhằm cập nhật kiến thức, kỹ năng đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông. Nội dung tập trung vào giáo dục STEM, công nghệ, công nghệ sinh học, nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế nông nghiệp và đổi mới sáng tạo. Chương trình, học liệu được thiết kế theo hướng tích hợp giữa lý thuyết với thực hành, tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong dạy học.
Hai bên phối hợp nghiên cứu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu số, công nghệ giáo dục và chuyển đổi số trong quản lý giáo dục, tổ chức dạy học, kiểm tra đánh giá, giáo dục hướng nghiệp và phát triển năng lực học sinh.
Học viện Nông nghiệp Việt Nam là đại học đa ngành, trọng điểm quốc gia. Đến nay, Học viện đã đào tạo cho đất nước trên 150.000 kỹ sư, cử nhân, hơn 15.000 thạc sỹ và gần 800 tiến sỹ.
Học viện dành gần 60 tỷ đồng/năm để cấp học bổng khuyến khích học tập cho sinh viên có kết quả học tập, kết quả rèn luyện đạt từ loại khá trở lên. Ngoài ra, Học viện hợp tác với hơn 200 doanh nghiệp để cấp gần 3 tỷ đồng/1 năm học bổng tài trợ cho sinh viên tài năng, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn vươn lên trong cuộc sống.
|
Trong năm 2026, Học viện dành gần 1.800 suất học bổng chào đón tân sinh viên khóa 71 với tổng giá trị gần 30 tỷ đồng, trong đó có 03 suất học bổng du học nước ngoài tại Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Tây Nam, Trung Quốc.
Thông tin chi tiết: https://vnua.edu.vn/hocbong.
|
https://danviet.vn/